BÁNH CHƯNG LÀNG TRANH KHÚC – TỪ HƯƠNG VỊ TẾT VIỆT ĐẾN THƯƠNG HIỆU TRÊN NỀN TẢNG SỐ

Tối 21/8, UBND xã Nam Phù tổ chức livestream với chủ đề “‘Thủ phủ’ bánh chưng Hà Nội” trên các nền tảng Facebook và TikTok “Nam Phù 24H”, đưa câu chuyện về làng nghề bánh chưng Tranh Khúc đến đông đảo người dân và cộng đồng mạng. Không chỉ giới thiệu một sản phẩm đặc trưng của địa phương, chương trình còn mở ra cách tiếp cận mới trong quảng bá làng nghề, kết nối thị trường và đưa những giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với người tiêu dùng trên môi trường số.

Phiên livestream thu hút hơn 8.100 lượt xem, 890 lượt tương tác, chia sẻ, cùng nhiều phản hồi tích cực từ cộng đồng mạng trong và ngoài địa phương; Hơn 300 sản phẩm bánh chưng, bánh dày, bánh nếp đã được khách hàng chốt đơn trực tiếp ngay trên sóng livestream.. Điểm đáng chú ý của chương trình là sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo xã, người làm nghề, tạo nên một cuộc trò chuyện gần gũi, thực chất về sản phẩm.

Làng Tranh Khúc, nay thuộc thôn Văn Uyên - Tranh Khúc, xã Nam Phù, nằm bên sông Hồng, là địa danh gắn với nghề làm bánh chưng truyền thống đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Năm 2011, làng nghề bánh chưng Tranh Khúc được UBND thành phố Hà Nội công nhận là làng nghề truyền thống.

Từ những nguyên liệu quen thuộc như gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn và lá dong, qua bàn tay của người thợ, những chiếc bánh chưng vuông vắn, xanh màu lá, dẻo thơm đã trở thành sản phẩm mang dấu ấn riêng của vùng đất ven sông Hồng. Đằng sau mỗi chiếc bánh là sự kỹ lưỡng từ lựa chọn nguyên liệu, sơ chế, gói bánh đến luộc và bảo quản. Chính sự chỉn chu ấy tạo nên chất lượng và uy tín mà người làm nghề Tranh Khúc gìn giữ qua nhiều năm.

Tại chương trình, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung chia sẻ về giá trị của nghề truyền thống và những yếu tố làm nên sức sống của thương hiệu bánh chưng Tranh Khúc. Theo đồng chí, nghề gói bánh tại Tranh Khúc được hình thành từ lâu đời, phát triển qua nhiều thế hệ và trở thành một phần trong đời sống kinh tế, văn hóa của người dân địa phương. Điều quan trọng, theo Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù, không chỉ nằm ở việc duy trì một nghề sản xuất, mà còn là giữ được giá trị văn hóa được trao truyền trong từng sản phẩm. Trong chiếc bánh vuông vức là hương nếp, vị đỗ, màu xanh lá dong và ký ức về Tết đoàn viên. Đó cũng chính là nền tảng để sản phẩm truyền thống có thể bước vào thị trường hiện đại mà không đánh mất bản sắc.

Chia sẻ về việc đưa sản phẩm làng nghề lên môi trường số, đồng chí Nguyễn Văn Sung nhấn mạnh, việc tổ chức các chương trình livestream quảng bá và giới thiệu sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề là một hướng đi thiết thực trong xúc tiến thương mại. Xã Nam Phù sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các hộ sản xuất, doanh nghiệp, nghệ nhân trong quảng bá sản phẩm, kết nối thị trường, phát triển du lịch và ứng dụng công nghệ số, qua đó từng bước đưa những sản phẩm đặc trưng của địa phương tiếp cận đông đảo người tiêu dùng.

Là người trực tiếp gắn bó với làng nghề, bà Lý Thị Thiệp, Trưởng thôn Văn Uyên - Tranh Khúc và ông Nguyễn Thành Trung – chủ cơ sở sản xuất đạt OCOP 4 sao, cho rằng bí quyết tạo nên hương vị riêng của bánh chưng Tranh Khúc nằm ở sự cẩn trọng trong từng công đoạn. Trong nhịp sống hiện đại, việc giữ nghề không chỉ là duy trì một sinh kế mà còn là giữ lại một phần ký ức, phong tục và văn hóa của quê hương. Với người dân Tranh Khúc, chiếc bánh chưng không đơn thuần là sản phẩm hàng hóa mà còn chứa đựng tình yêu đối với Tết cổ truyền và niềm tự hào về quê hương.

Sự chia sẻ của lãnh đạo xã và người làm nghề tại chương trình cho thấy một điểm chung: giữ nghề phải đi cùng nâng chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Đây cũng là cách để giá trị truyền thống không dừng lại trong phạm vi một làng nghề mà có thể được giới thiệu rộng rãi bằng những phương thức phù hợp với đời sống hiện đại.

Hiện nay, một số cơ sở sản xuất bánh chưng tại Tranh Khúc đã có sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao, 4 sao; trong đó sản phẩm bánh chưng của cơ sở Thành Trung đạt OCOP 4 sao. Từ thị trường trong nước, sản phẩm bánh chưng Tranh Khúc từng bước được đưa tới cộng đồng người Việt ở nước ngoài và một số thị trường như Ba Lan, Liên bang Nga, Đức, Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Hành trình ấy cho thấy sức sống của một sản phẩm truyền thống khi được kết hợp giữa tay nghề, chất lượng, uy tín và phương thức quảng bá hiện đại. Trong đó, thương mại điện tử và các nền tảng số đang mở thêm cơ hội để những cơ sở sản xuất nhỏ tiếp cận trực tiếp khách hàng, giới thiệu câu chuyện sản phẩm và xây dựng thương hiệu.

Điều đáng trân trọng là trong quá trình mở rộng thị trường, người dân Tranh Khúc vẫn chú trọng giữ những giá trị cốt lõi của nghề. Bánh chưng không chạy theo số lượng mà được đặt trong mối quan hệ với chất lượng, uy tín của gia đình và thương hiệu của làng nghề. Mỗi sản phẩm vì thế là hình ảnh của quê hương Nam Phù.

Từ làng nghề truyền thống được hình thành và gìn giữ qua nhiều thế hệ đến một sản phẩm hiện diện trên các nền tảng số hôm nay, bánh chưng Tranh Khúc đang cho thấy khả năng thích ứng mạnh mẽ của kinh tế làng nghề trước yêu cầu mới. Chuyển đổi số không làm mất đi giá trị truyền thống; ngược lại, nếu được thực hiện đúng hướng, công nghệ có thể trở thành phương tiện để kể câu chuyện văn hóa, nâng giá trị sản phẩm và đưa thương hiệu quê hương đi xa hơn.